Ik wil advies
Waarom is de ketenaansprakelijkheid belangrijk?
We stellen vast dat de aansprakelijkheidsregeling in onder meer de bouwsector ten onrechte een te weinig bekende reglementering is. Toch draagt elke (professionele) opdrachtgever, aannemer (hoofd- of onderaannemer) hierin verantwoordelijkheid. Met andere woorden: wanneer er op jouw project of werf mensen illegaal tewerkgesteld worden door een (onder)aannemer, kan dat ook gevolgen hebben voor jou.
Een privépersoon die aannemingswerken laat uitvoeren, kan enkel aansprakelijk worden gesteld als aangetoond wordt dat hij op de hoogte was van de illegale tewerkstelling.
Vanaf 1 januari 2026 is er bovendien een bijkomende zorgvuldigheidsplicht ingevoerd, die ondernemers verplicht om een uitgebreid dossier op te maken.
Waarover gaat deze ketenaansprakelijkheid precies?
Het betreft de aansprakelijkheid in geval van tewerkstelling van illegaal verblijvende derdelanders als werknemer of zelfstandige. Met “derdelanders” worden personen bedoeld met een nationaliteit van buiten de EER en Zwitserland.
Belangrijk om te weten: deze wetgeving is van toepassing op werven die plaatsvinden in het Vlaamse Gewest, ongeacht welke onderneming (binnenlands of buitenlands) de werken uitvoert.
Voor welke sectoren geldt deze ketenaansprakelijkheid?
Deze aansprakelijkheidsregeling is van toepassing in risicosectoren, zoals:
Maar de regeling gaat verder dan dat: ze is ook van toepassing in andere sectoren.
Actief in één van deze sectoren? Dan loont het om je werkwijze en controles vooraf af te toetsen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Wat moet je concreet doen als opdrachtgever of aannemer?
1) Schriftelijke verklaring opvragen bij je (onder)aannemer
Vraag een schriftelijke verklaring op van je (onder)aannemer waarin hij bevestigt dat hij geen illegaal verblijvende derdelanders als werknemer of zelfstandige tewerkstelt of zal tewerkstellen.
2) Voldoen aan de zorgvuldigheidsplicht: een dossier aanleggen
Er moet een dossier worden aangelegd met de persoonsgegevens van iedereen die werkt op het project:
(onder)aannemers (check toepassing aangifte 30bis)
paspoorten op te vragen van buitenlandse werknemers
bewijs van geldig verblijf opvragen
bewijs opvragen van inschrijving in LIMOSA databank of Dimona Melding
A1-verklaring
3) Aangifteplicht: werken “30bis” melden aan de RSZ
Werken “30bis” dienen aangemeld te worden aan de RSZ (bouw en schoonmaaksector):
Aangifte van werken: Algemene info - Over 30bis - Sociale zekerheid
4) Inhoudingsplicht: controle bij betaling van facturen
Bij betaling van facturen moet je onderzoeken:
Referentie: Artikel 30bis - Inhoudingsplicht - Sociale zekerheid
5) Bewaarplicht: documentatie minstens 5 jaar bijhouden
De documentatie moet minimaal 5 jaar worden bewaard.
6) Meldingsplicht bij ontbrekende of verdachte gegevens
Als je de gevraagde gegevens niet ontvangt, of wanneer er een vermoeden bestaat dat ze vals zijn, moet dit gemeld worden via de website van sociale zekerheid, waar je eerst als ondernemer dient in te loggen.
Wil je deze verplichtingen vertalen naar een praktische checklist voor jouw onderneming (incl. welke documenten je best standaard opvraagt)? We helpen je graag op weg.
Welke sancties riskeer je bij niet-naleving?
Indien je niet voldoet aan bovenstaande verplichtingen én er wordt illegale tewerkstelling vastgesteld bij jouw (onder)aannemer, riskeer je als professionele opdrachtgever of aannemer volgende sancties:
De geldboete wordt vermenigvuldigd met het aantal werknemers op wie de inbreuk betrekking heeft. De vermenigvuldigde geldboete mag evenwel niet meer bedragen dan 100 maal de maximumgeldboete.
Wanneer gelden deze verplichtingen niet?
Privé opdrachtgever die niet op de hoogte is van wie tewerkgesteld wordt door zijn aannemer.
Werken bedragen minder dan 30.000 EUR (excl. btw) en worden enkel uitgevoerd door een aannemer zonder onderaannemer.
Werken minder dan 5.000 EUR (excl. btw) en er is slechts aannemer en 1 onderaannemer.
De pakketbezorger een tachograafplichtig voertuig gebruikt
Hulp nodig?
Ketenaansprakelijkheid vraagt een correcte voorbereiding: juiste verklaringen opvragen, controles uitvoeren en je dossier tijdig opbouwen. Zeker met de bijkomende zorgvuldigheidsplicht vanaf 1 januari 2026 is het slim om je aanpak op voorhand goed af te toetsen.
Heb je een werf of samenwerking op de planning? Neem dan gerust contact met ons op. We bekijken samen welke stappen je best neemt en welke documenten je best bewaart.
Bron : Ketenaansprakelijkheid | Vlaanderen.be
