Meerwaardebelasting op aandelen: waarom een waardebepaling vandaag cruciaal is

FAQ waardebepaling bij meerwaardebelasting

• Wat is de meerwaardebelasting precies?

  De meerwaardebelasting is een belasting op de winst die je realiseert wanneer je bepaalde financiële activa verkoopt. Denk in de eerste plaats aan niet-beursgenoteerde aandelen, zoals aandelen van een familiebedrijf of kmo.

  Daarnaast vallen ook andere financiële activa binnen het toepassingsgebied, zoals aandelen op de beurs, obligaties, fondsen, opties, cryptoactiva, bepaalde verzekeringsproducten en beleggingsgoud.

  Sommige financiële activa zijn expliciet vrijgesteld van de meerwaardebelasting. De voornaamste zijn:

  • pensioenspaarrekeningen

  • groepsverzekeringen

  • contracten langetermijnsparen

  Verder is het belangrijk te vermelden dat de eerste schijf van 10.000 euro (aanslagjaar 2027) aan gerealiseerde meerwaarden jaarlijks vrijgesteld is van belasting.

• Wanneer moet je als ondernemer rekening houden met de meerwaardebelasting?

  Je moet vooral alert zijn wanneer je als natuurlijke persoon aandelen van je onderneming bezit en die aandelen verkoopt of overdraagt tegen vergoeding. Of de intentie hiertoe hebt.

  Typische situaties zijn een verkoop aan een externe partij, een medeaandeelhouder of de volgende generatie.

• Hoeveel bedraagt de meerwaardebelasting?

  Het standaardtarief van de meerwaardebelasting bedraagt 10%. Niettemin wordt een gerealiseerde meerwaarde niet automatisch vanaf de eerste euro belast. Er zijn immers verschillende vrijstellingsregelingen van toepassing.

  Voor ondernemers met een aanmerkelijk belang gelden specifieke vrijstellingen en getrapte tarieven. De concrete impact hangt af van je situatie.

• Hoe wordt de meerwaarde op je onderneming (de aandelen) berekend?

  Voor aandelen die je al vóór 1 januari 2026 bezat, is de waarde op 31 december 2025 bijzonder belangrijk (het fotomoment).

  In grote lijnen:

  Verkoopprijs – waarde op het fotomoment = belastbare meerwaarde

• Hoe weet je wat je onderneming vandaag écht waard is?

  De waarde van een onderneming is niet noodzakelijk gelijk aan wat op de balans staat.

  Factoren zoals winstgevendheid, klantenportefeuille, groeipotentieel, vastgoed en toekomstige cashflows spelen een belangrijke rol.

  Vraag vandaag nog een waardering aan.

• Wat gebeurt er als je geen waardebepaling laat uitvoeren?

  Dan beschik je niet over een eigen onderbouwde waardering van je onderneming.

  Bij een latere verkoop of overdracht zal de fiscus zich baseren op de regels die de wet voorziet.

• Wat is het verschil tussen een fiscale en een economische waardering?

  Een fiscale waardering vertrekt vanuit de formule:

  (4 × EBITDA) + eigen vermogen

  Een economische waardering kijkt breder naar de werkelijke waarde van de onderneming en houdt rekening met onder meer rendabiliteit, groeipotentieel, activa, vastgoed en toekomstige verwachtingen.

• Welke waardebepalingen bestaan er indien ik niet opteer voor een economische waardering?

  De wet voorziet verschillende mogelijkheden.

  • een recente transactie;

  • een contractueel vastgelegde waarderingsformule;

  • de fiscale standaardmethode.

• Wat houdt de fiscale standaardmethode precies in?

  De fiscale standaardmethode bepaalt de waarde van een onderneming als:

  (4 × EBITDA) + eigen vermogen

  Deze methode is eenvoudig toe te passen, maar houdt niet altijd rekening met alle economische kenmerken van een onderneming.

• Waarom leidt de fiscale standaardmethode soms tot een lagere waardering?

  De formule houdt geen rekening met factoren zoals:

  • groeipotentieel;

  • klantenrelaties;

  • knowhow;

  • marktpositie;

  • toekomstige cashflows.

  Daardoor kan de werkelijke economische waarde hoger liggen.

• Kan een economische waardering mijn belastbare meerwaarde verlagen?

  Niet rechtstreeks.

  Maar wanneer een economische waardering leidt tot een hogere onderbouwde waarde op 31 december 2025, kan de latere belastbare meerwaarde lager uitvallen.

• Moet elke ondernemer een waardebepaling laten uitvoeren?

  Nee.

  Maar voor ondernemers die een verkoop, overdracht of successieplanning overwegen, is een onderbouwde waardering sterk aangewezen.

• Tot wanneer kan ik een waarderingsverslag in het kader van het fotomoment laten opmaken?

  Voor niet-beursgenoteerde aandelen kan een formeel waarderingsverslag nog worden opgesteld tot en met 31 december 2027. Wacht niet tot het laatste moment, maar plan het nu al in.

• Wat als ik meer dan 20% van de aandelen bezit?

  Voor aandeelhouders met een aanmerkelijk belang geldt een aparte regeling.

  De verkoper van een aanmerkelijk belang van minstens 20% wordt belast volgens een getrapt tarief. Een meerwaarde tot 1 miljoen euro blijft evenwel vrijgesteld.

  Deze vrijstelling geldt per periode van vijf jaar. Een aandeelhouder die na de verkoop minstens 20% van de vennootschap behoudt, kan dus om de vijf jaar een meerwaarde tot 1 miljoen euro realiseren zonder belastingheffing.

  Met andere woorden: om van dit gunstiger regime te kunnen genieten, moet je op het moment van de verkoop minstens 20% van de aandelen van de vennootschap in handen hebben.

• Geldt de meerwaardebelasting ook voor vastgoedvennootschappen?

  Ja.

  Wanneer je aandelen van een vastgoedvennootschap verkoopt, vallen deze eveneens onder de meerwaardebelasting.

• Waarom verdienen vastgoedvennootschappen extra aandacht?

  Voor de waardering van aandelen van een vastgoedvennootschap is de wettelijk voorziene waarderingsmethode niet altijd de meest geschikte. De EBITDA van dergelijke vennootschappen is vaak relatief beperkt, terwijl de waarde van het vastgoed een belangrijk deel van de economische waarde van de onderneming vertegenwoordigt. Bovendien ligt de boekwaarde van vastgoed door de toegepaste afschrijvingen vaak aanzienlijk lager dan de werkelijke marktwaarde.

  In die omstandigheden kan een economische waardering een accurater beeld geven van de werkelijke waarde van de aandelen. Om deze waardering voldoende te onderbouwen en haar fiscale verdedigbaarheid te versterken, is het aangewezen om een schattingsverslag van het vastgoed te laten opmaken.

• Kan ik mijn onderneming schenken zonder meerwaardebelasting te betalen?

  Op een schenking van aandelen is geen meerwaardebelasting verschuldigd. Wanneer de begiftigde de geschonken aandelen later verkoopt, kan op dat ogenblik wel meerwaardebelasting verschuldigd zijn.

  Dus ook in deze situaties is een waardering belangrijk. De fiscale gevolgen hangen wel af van de concrete situatie en de latere overdracht van de aandelen. Contacteer ons.

• Kan een waardebepaling helpen bij successieplanning?

  Absoluut.

  Een waardebepaling vormt vaak het vertrekpunt van een goede successieplanning en helpt bij:

  • schenkingen;

  • familiale overdrachten;

  • uitkoopregelingen;

  • vermogensverdeling;

  • pensioenplanning.

• Waarom nu al een waardebepaling laten uitvoeren als je nog tijd hebt tot eind 2027?

  Hoewel je nog tijd hebt tot 31 december 2027, vraagt een goede waardering voorbereiding en analyse.

  Bovendien wordt verwacht dat de vraag naar waarderingen de komende jaren sterk zal toenemen. Wie tijdig start, beschikt sneller over duidelijkheid en kan toekomstige beslissingen beter voorbereiden.