Ik wil een expert spreken
1. Meerwaardebelasting op financiële activa: een nieuw regime vanaf 1/1/2026
De blikvanger is de invoering van een meerwaardebelasting op financiële activa voor natuurlijke personen (aandelen, obligaties, fondsen/ETF’s, trackers, crypto, …) buiten het beroepskader. De regering spreekt over een “solidariteitsbijdrage”. De startdatum in het akkoord is 1 januari 2026. Volgens de meest recente update blijft die startdatum behouden, ondanks dat de parlementaire goedkeuring pas later volgt.
Wat weten we sinds november?
Op basis van de meest recente politieke nota’s en wetsontwerpen:
Tarief: 10% op gerealiseerde meerwaarden.
Geen retroactiviteit: enkel meerwaarden die opgebouwd worden vanaf 1/1/2026 worden belast. De waarde per 31/12/2025 wordt dus het vertrekpunt.
Vrijstelling voor de eerste €10.000 jaarlijkse meerwaarde (geïndexeerd).
Minderwaarden in hetzelfde jaar zijn aftrekbaar, maar niet overdraagbaar naar latere jaren.
(Geen) Langetermijnprikkel: in de ontwerpteksten duikt ook een overdraagbare vrijstelling van €1.000 per jaar op, maximaal te cumuleren over 5 jaar, alsook was eerder sprake van een vrijstelling na 10 jaar bezit op, met uitzonderingen bij aanmerkelijk belang. Meest recente verklaringen en geruchten na ontwerpteksten zoals goedgekeurd binnen de regering afgelopen weekend zouden aangeven dat enkel de overdraagbare vrijstelling van €1.000 per jaar behouden zou blijven. De 10 jaar bezit termijn zou daarentegen geen reden voor een vrijstelling vormen.
Belangrijk detail: Het definitieve meerwaardestelstel voorziet in een heffing aan de bron (inhouding door de financiële instelling). Wie meent recht te hebben op een vrijstelling, zal dat moeten vragen door de ingehouden bronheffing deels of volledig terug te vragen in de jaarlijkse aangifte personenbelasting.
Update december 2025: inning & overgangsregeling
Opt-in & opt-out
Omdat de wet op 1 januari nog niet in voege zal zijn, kunnen banken de belasting nog niet “standaard” technisch inhouden. Daarom heeft het kabinet van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) een overgangsregeling uitgewerkt:
Voor verkopen tussen 1 januari 2026 en de inwerkingtreding van de wet zou de bank de taks niet automatisch inhouden, tenzij de klant er uitdrukkelijk om vraagt (opt-in);
Vanaf de inwerkingtreding van de wet zouden banken standaard de heffing inhouden, maar met optie voor de belastingplichtige om te verzoeken om geen bronheffing in te houden. Op expliciet verzoek zal de bank dan geen bronheffing inhouden (opt-out), maar dan moet de belegger de taks later aangeven in zijn personenbelasting. In dat geval zou ook een fiscale fiche 281 door de bank worden opgemaakt en meegedeeld aan de fiscus.
Waarom is dit belangrijk: dit verschuift een stuk verantwoordelijkheid naar de belegger (en naar de operationele mogelijkheden van de bank) in 2026.
Anonimiteit
Normaal blijft een belegger door de “automatische bronheffing” anoniem tegenover de fiscus. Zowel als gevolg van de overgangsregeling, of als gevolg van een latere opt-out kan het gebeuren dat je bank de taks niet inhoudt. In dat geval moet je de belastbare meerwaarde zelf aangeven in je personenbelasting, waardoor de “anonimiteit” vervalt.
Bijzonder genoeg zorgt deze werkwijze er ook voor dat een belegger die een vrijstelling wil claimen, telkens zijn anonimiteit moet opgeven. Voor vrijgestelde meerwaarden ontstaat er dus een keuze: ofwel belast én anoniem, ofwel vrijgesteld maar zichtbaar.
Speciaal regime bij “aanmerkelijk belang”
Voor wie ≥20% bezit in een vennootschap/participatie blijft een apart regime voorzien, met een ruime vrijstelling en daarna progressieve tarieven boven een hogere drempel. Dat regime is vooral bedoeld voor bedrijfsleiders of families met een grote participatie die op termijn verkopen.
Concreet:
Particuliere beleggers voelen dit vooral wanneer ze regelmatig winst realiseren. De €10.000-vrijstelling vangt veel op, maar wie structureel hogere meerwaarden haalt (bv. via actieve portefeuilles of crypto-realisaties) zal fiscaal bijsturen.
Bedrijfsleiders met exitplannen (verkoop aandelen, instap investeerder, overdracht binnen familie) moeten vroeg in het traject scenario’s laten doorrekenen: de timing van een verkoop en de precieze kwalificatie als “aanmerkelijk belang” worden belangrijker.
In het bijzonder wordt 2026 een jaar waarin timing én administratieve aanpak (inhouding vs. aangifte) een grotere rol kunnen spelen dan beleggers gewoon zijn.
Iedereen met emigratieplannen aangezien deze meerwaardebelasting cq. solidariteitsbijdrage mogelijk ook voelbaar zal worden bij vertrek naar al dan niet zonniger oorden.
Ik wil een expert spreken
2. Effectentaks: verdubbeling tarief, en strengere regels
Het begrotingsakkoord voorziet in een verhoging van het tarief van de effectentaks. Die zou toenemen tot 0,30% voor effectenrekeningen met een gemiddelde waarde boven €1.000.000. Daarnaast wil de regering ontwijking strenger aanpakken: met nieuwe antimisbruikbepalingen, een meldingsplicht voor bepaalde omzettingen of overdrachten en uitgebreid toezicht op grote rekeningen.
Impact in mensentaal:
Wie een grotere privéportefeuille heeft, krijgt vanaf 2026 dus twee fiscale lagen:
een jaarlijkse taks op de effectenrekening t.bv. 0.30%, én
10% meerwaardetaks wanneer je winst realiseert.
Dat maakt periodieke optimalisatie (timing, spreiding, structurering) opnieuw effectiever dan “laten lopen”.
3. Geld uit de vennootschap halen: opnieuw puzzelen, maar met kansen
Een tweede zwaartepunt is de hervorming van de klassieke uitkeringsroutes voor bedrijfsleiders. Het akkoord ondersteunt kmo-ondernemerschap, maar wil tegelijk vermijden dat winst “te goedkoop” naar privé doorsijpelt.
VVPRbis blijft behouden (maar wel 3% extra…)
Ook ditmaal blijft VVPRbis voor kleine vennootschappen overeind. Omgekeerd zou tarief wel toenemen met 3% vanaf 2026. Wie aan de voorwaarden voldoet, zal dus dividenden aan 18% roerende voorheffing kunnen uitkeren, waar dat voorheen 15% was.
Liquidatiereserve: kortere wachttijd (en dus snellere toegang)
De liquidatiereserve blijft, maar de parameters worden hertekend. In de politieke teksten is sprake van:
behoud van de 10% anticipatieve heffing bij aanleg,
verkorting van de wachttermijn (3 jaar i.p.v. 5) maar nadien een ‘iets hoger’ verlaagd tarief om zo te komen tot een effectieve heffing van 18% ook voor de liquidatiereserves die worden uitgekeerd ‘bij leven’
de extra heffing van 20% RV (totaal effectief tarief 27,27%) bij vervroegde uitkering wijzigt niet, net als de vrijstelling van eindheffing ingeval vereffenen van de vennootschap
Waarom dit belangrijk is
De liquidatiereserve wordt sneller bruikbaar. Dat geeft bedrijfsleiders extra flexibiliteit om:
privé-investeringen te doen (vastgoed, portefeuille opbouwen),
een veiligheidsbuffer op te zetten,
of een pensioenstrategie versneld vorm te geven
met voor de oude liquidatiereserves een keuze tussen uitkeren na 5 of 3 jaar, aan lage of iets hogere eindheffing
Dus nog steeds blijft de boodschap: de optimale mix is zeer dossierafhankelijk. De keuze tussen loon, VVPRbis-dividend en (nieuwe) liquidatiereserve zal opnieuw op maat bekeken moeten worden, rekening houdend met cashplanning en toekomstplannen.
Ik wil een expert spreken
4. Vennootschapsbelasting: kmo-vriendelijk, maar strenger aan de poort
Verlaagd tarief blijft, voorwaarden verstrengen
Het akkoord behoudt het verlaagd vennootschapstarief voor kmo’s, maar koppelt er striktere voorwaarden aan, vooral rond bedrijfsleidersbezoldiging. In de ontwerpnota’s stijgt de minimumbezoldiging tot 50.000,- EUR, jaarlijks te indexeren, en wordt het aandeel van de forfaitair gewaardeerde voordelen alle aard strakker (denk aan ‘voordeel auto’, ‘voordeel verwarming’, maar ook ‘voordeel aandelenopties’) begrensd.
Praktisch: wie te laag uitbetaalt, of een te hoog aandeel van het loon in ‘forfaitaire voordelen alle aard uitkeert; kan het voordeel verliezen en valt terug op het gewone tarief.
DBI-regime wordt strikter (vooral voor grotere groepen)
De DBI-aftrek evolueert richting een vrijstellingssysteem met strengere voorwaarden (hogere participatiedrempel, focus op echte “financiële vaste activa”). Dat raakt vooral grotere holdings of passieve participaties.
Een bijzonderheid hier zou zijn dat ook voor dit DBI-regime een minimumbezoldiging zou worden gesteld. Niet voldoen aan deze voorwaarde zou maken dat dat de ingehouden roerende voorheffing uit inkomsten uit DBI-fondsen niet langer verrekenbaar zou zijn.
Investeringen en afschrijvingen: duwtje voor kmo’s
Voor kmo’s zouden de verhoogde thematische investeringsaftrekkern worden verruimd en geharmoniseerd, met een onbeperkte overdraagbaarheid van de aftrek naar de toekomst. Dat helpt om investeringen sneller fiscaal te laten renderen.
Hybride wagens: afbouwpad blijft
De fiscale aftrek voor hybride wagens wordt verder afgebouwd via een meerjarenplan, in lijn met de vergroening van het wagenpark. Waar voor éénmanszaken nog wordt voorzien in een ‘extra time’, werd definitieve uitdoofscenario voor hybride wagens voor vennootschappen bevestigd. Met ingang van 2026 leveren enkel 100% elektrische wagens nog een fiscale aftrek op, uitgezonderd voertuigen aangekocht of besteld voor 30 juli 2023.
5. Personenbelasting en zelfstandigen: werken en ondernemen moeten meer lonen
De regering wil een grotere kloof creëren tussen werken en niet-werken én een duw in de rug geven aan wie onderneemt. Dat vertaalt zich in lastenverlagingen en vereenvoudiging in de personenbelasting.
Voor zelfstandigen liggen er drie concrete ingrepen klaar:
forfaitaire ondernemersaftrek (percentage van de winst),
afschaffing boete bij onvoldoende voorafbetalingen,
degressieve afschrijvingen zou weer mogelijk worden.
Daarnaast wordt gewerkt aan sterkere pensioenopbouw en harmonisering van de regels voor zelfstandigen (VAPZ, IPT, POZ en 80%-regel).
Wat betekent dat?
Voor startende ondernemers en vrije beroepen komt er meer ademruimte in cashflow, terwijl voorafbetalingen makkelijker en aantrekkelijker worden. Voor bedrijfsleiders opent dit ook ruimte om loon/dividend opnieuw te wegen.
Ik wil een expert spreken
6. Btw: geen algemene verhoging, wel gerichte bijsturingen
De regering laat een algemene btw-verhoging los, maar kiest wel voor meer gerichte aanpassingen per sector of productgroep, met o.a. blijvende aandacht voor vastgoed en de energietransitie.
Bij afbraak-heropbouw en energie-investeringen blijft het beleid evolueren richting:
Omgekeerd volgen er ook ‘harmonisaties’ (lees btw-verhogingen) waardoor meerdere diensten welke vandaag aan 6% btw onderworpen worden, zullen worden belast aan 12%. Hier verwijst men onder meer naar ‘logies’ (ook hotel of camping), afhaalmaaltijden, niet-alcoholische dranken of diverse vrijetijdsbestedingen.
Impact voor ondernemers:
Btw-planning wordt nóg belangrijker bij vastgoed- en renovatieprojecten, maar net zo goed in andere ‘getroffen’ sectoren. Timing en type werken enerzijds, maar ook een correcte prijsbepaling anderzijds bepalen vaak het verschil tussen winst of meerkost.
7. Ook andere taksen
Daarnaast werden ook beslissingen genomen ober -minder zichtbare- taksen en heffingen, welke u mogelijk wel kan voelen, maar die mogelijk ok extra kansen bieden.
Zo onder meer/
een ‘pakjestaks’ van €2 per pakje, voor zendingen door niet-EU webshops
een verhoging van de vliegtaks tot €10 per vlucht (ongeacht de afstand)
een verhoging van accijns op aardgas en andere fossiele brandstoffen, maar daartegenover een vermindering(etje) van de accijns op elektriciteit/ impact voor ondernemers/…
8. Breder economisch kader: arbeidsmarkt en sociale uitgaven
De bredere begrotingskeuzes beïnvloeden mee het ondernemersklimaat. In het akkoord staan o.a.:
sterkere activering op de arbeidsmarkt,
verdere beperking van werkloosheid in de tijd,
bijsturingen in uitkeringen en pensioenuitgaven om de begroting structureel te verlichten.
Waarom telt dit mee? Omdat dit indirect speelt op:
Wat doe je nu best?
Herbekijk je dividendstrategie.
VVPRbis blijft interessant, maar de nieuwe liquidatiereserve-timing kan je cashflow versnellen. Een update van je uitkeringsplan vóór 2026 is geen luxe.
Laat je loonmix checken.
De strengere minimumbezoldiging kan bepalen of je vennootschap het verlaagd tarief behoudt. Optimaliseren zonder dat voordeel te verliezen wordt belangrijker.
Test je beleggings- en exitscenario’s.
De meerwaardetaks en effectentaks samen veranderen de spelregels voor privévermogen. En wie een participatie wil verkopen, wil dat straks fiscaal gecontroleerd doen, niet achteraf gecorrigeerd. Hou in 2026 ook rekening met de praktische afhandeling (bankinhouding of aangifte), zeker als je je vrijstelling wil benutten of anonimiteit belangrijk vindt.
Zorg dat je meerwaardetracking klaarstaat.
2026 wordt een overgangsjaar. Hou daarom je aankoophistoriek, kosten en (waar nodig) de startwaarde van 2026 goed bij, zeker als je over meerdere banken belegt of actief realiseert. Dat voorkomt verrassingen bij de aangifte en helpt om je vrijstelling correct te benutten.
De boekhouders van PIA Group en experts van PIA Advisory volgen de ontwikkelingen op de voet en staan klaar om je bij te staan zodra de concrete wetgeving gepubliceerd wordt. Heb je nu al vragen of zaken die je wilt bespreken? Aarzel dan niet en neem contact met ons op. We helpen je graag verder.
