Ik wil een expert spreken
Wat is een passieve holding?
Een holding is een vennootschap die aandelen aanhoudt in een of meerdere andere vennootschappen. In veel gevallen gaat het om aandelen in een operationele vennootschap: de werkmaatschappij waar de echte bedrijfsactiviteit zit.
Een passieve holding doet weinig meer dan die aandelen aanhouden. Ze heeft doorgaans geen eigen personeel, geen duidelijke managementrol, geen eigen kantoor, geen actieve dienstverlening en geen aantoonbare tussenkomst in het beleid van de dochtervennootschap. Ze ontvangt bijvoorbeeld dividenden, maar levert zelf weinig of geen prestaties.
Dat betekent niet dat een passieve holding per definitie verboden of fout is. Een holding kan perfect legitieme redenen hebben, zoals familiale planning, vermogensbescherming, risicospreiding, financiering of voorbereiding van een overname. Het probleem ontstaat vooral wanneer de holding geen echte functie lijkt te hebben buiten het bekomen van fiscale voordelen.
Waarom kijkt de fiscus strenger naar passieve holdings?
Holdings zijn fiscaal interessant. Onder voorwaarden kunnen dividenden die een holding ontvangt van haar dochtervennootschap vrijgesteld zijn via de DBI-regeling. DBI staat voor definitief belaste inkomsten. De achterliggende logica is eenvoudig: winst die al belast werd bij de dochtervennootschap, wordt niet nog eens volledig belast bij de holding.
Daarnaast kan onder voorwaarden ook een vrijstelling van roerende voorheffing gelden op dividenden die van de dochter naar de moederholding worden uitgekeerd. Ook meerwaarden op aandelen kunnen in bepaalde situaties vrijgesteld zijn.
Die voordelen maken een holding aantrekkelijk. Maar net daarom kijkt de fiscus nauwkeuriger naar structuren waarbij een holding wordt tussengeschoven zonder duidelijke economische rol. De administratie kan zich beroepen op antimisbruikbepalingen wanneer ze meent dat de structuur kunstmatig is en vooral werd opgezet om fiscale voordelen te verkrijgen.
Recente rechtspraak bevestigt dat die discussie actueel blijft. Zo werd in de rechtspraak al geoordeeld over structuren waarbij een passieve holding werd gebruikt in het kader van een overname en waarbij dividenden werden aangewend om een overnameschuld af te lossen. In zulke dossiers kan de fiscus argumenteren dat de vrijstelling van roerende voorheffing of het DBI-voordeel niet zomaar kan worden toegepast wanneer de holding onvoldoende zakelijke bestaansreden heeft.
Ik wil een expert spreken
Wanneer wordt een holding fiscaal kwetsbaar?
Een holding wordt vooral kwetsbaar wanneer ze op papier bestaat, maar in de feiten weinig of niets doet. De fiscus kijkt dan naar de economische realiteit achter de structuur.
Risicosignalen zijn bijvoorbeeld:
· de holding heeft geen personeel of bestuurders die aantoonbaar actief beleid voeren;
· er zijn geen managementprestaties of adviesdiensten;
· de holding factureert niets aan haar dochtervennootschappen;
· er zijn geen verslagen, beslissingen of documenten waaruit een actieve rol blijkt;
· de holding werd kort voor een dividenduitkering, verkoop of overdracht opgericht;
· dividenden stromen door zonder duidelijke economische reden;
· de structuur lijkt vooral opgezet om roerende voorheffing of belasting te vermijden.
Het gaat dus niet alleen om wat juridisch in de statuten staat. De fiscus kijkt ook naar wat er in de praktijk gebeurt. Een holding die formeel managementdiensten aanbiedt, maar daar geen bewijs van heeft, blijft kwetsbaar.
Wat betekent het om je holding te activeren?
Je holding activeren betekent dat je haar een reële economische functie geeft binnen de groep. De holding wordt dan meer dan een vennootschap die alleen aandelen bezit. Ze neemt een actieve rol op in het beheer, de strategie, de financiering of de ondersteuning van de onderliggende vennootschappen.
Dat kan op verschillende manieren. De holding kan bijvoorbeeld managementdiensten leveren, strategische beslissingen nemen, financiering coördineren, groepsrapportering opvolgen, investeringen beheren, bestuurdersmandaten opnemen of ondersteuning bieden op vlak van administratie, HR, finance of juridische organisatie.
Belangrijk is wel dat die rol echt is. Een managementovereenkomst zonder prestaties volstaat niet. Er moeten effectieve diensten zijn, correcte facturatie, marktconforme vergoedingen en bewijsstukken die aantonen wat de holding precies doet.
Een actieve holding heeft dus niet alleen een juridische structuur, maar ook een inhoudelijke functie.
Ik wil een expert spreken
Waarom is activatie zo belangrijk?
Een actieve holding staat sterker bij een fiscale controle. Je kan dan beter aantonen dat de structuur niet kunstmatig is en niet uitsluitend werd opgezet om fiscale voordelen te verkrijgen.
Dat is belangrijk op verschillende momenten:
· wanneer dividenden van de dochter naar de holding opstromen;
· wanneer de holding een overname financiert;
· wanneer aandelen later verkocht worden;
· wanneer je een familiale overdracht plant;
· wanneer je een beroep wil doen op gunstregimes;
· wanneer de holding btw wil recupereren op kosten.
Vooral bij dividenduitkeringen speelt dit sterk. Als een holding dividenden ontvangt en die gebruikt om een lening af te lossen, bijvoorbeeld na een overname, kan de fiscus nagaan of de holding wel een echte rol heeft. Ontbreken zakelijke redenen, dan kan discussie ontstaan over de vrijstelling van roerende voorheffing of de toepassing van de DBI-aftrek.
Wat met de DBI-aftrek en de vrijstelling van roerende voorheffing?
De DBI-aftrek zorgt ervoor dat dividenden onder voorwaarden niet opnieuw worden belast bij de vennootschap die ze ontvangt. Meestal moet de holding daarvoor een deelneming hebben van minstens 10% of met een aanschaffingswaarde van minstens 2,5 miljoen euro, en die deelneming minstens één jaar in volle eigendom aanhouden.
Maar zelfs wanneer aan die voorwaarden is voldaan, kan de fiscus de toepassing van het voordeel betwisten als er sprake is van misbruik. Dat kan bijvoorbeeld wanneer een holding wordt tussengeschoven zonder reële economische functie en vooral om dividenden belastingvrij te laten opstromen.
Ook de vrijstelling van roerende voorheffing op dividenden tussen verbonden vennootschappen kan onder druk komen te staan wanneer de structuur kunstmatig lijkt. Het louter bestaan van een holding is niet noodzakelijk misbruik, maar je moet wel kunnen aantonen dat er geldige zakelijke redenen zijn die de economische realiteit weerspiegelen.
Ik wil een expert spreken
Ook belangrijk voor btw-aftrek
De activatie van een holding speelt niet alleen in de vennootschapsbelasting. Ook voor btw kan het verschil groot zijn.
Een zuiver passieve holding die alleen aandelen aanhoudt, wordt in principe niet beschouwd als btw-plichtige voor die activiteit. Ze verricht dan geen economische activiteit in de btw-betekenis. Het gevolg: de holding heeft vaak geen recht op btw-aftrek op kosten.
Dat verandert wanneer de holding zich actief mengt in het beheer van haar dochtervennootschappen en daarvoor btw-belaste diensten verricht. Denk aan managementdiensten, administratieve ondersteuning of strategisch advies waarvoor de holding effectief factureert. In dat geval kan de holding onder voorwaarden wel recht hebben op btw-aftrek.
Ook hier geldt: de realiteit moet kloppen. Alleen een managementovereenkomst op papier is niet genoeg. De diensten moeten daadwerkelijk worden geleverd en voldoende worden bewezen.
Wat met familiale planning?
Veel ondernemers gebruiken een holding ook in het kader van familiale planning. De aandelen van de operationele vennootschap worden dan gecentraliseerd in een holding, zodat de overdracht naar kinderen of andere opvolgers eenvoudiger kan verlopen.
Ook daar wordt de vraag belangrijk of de holding passief of actief is. Bij een actieve holding kan de toepassing van familiale gunstregimes ruimer of sterker onderbouwd zijn. Bij een passieve holding wordt vaak kritischer gekeken naar de onderliggende activa en naar de mate waarin de waarde effectief verband houdt met actieve vennootschappen.
In Vlaanderen is er bovendien recente rechtspraak over de waardering van aandelen in een passieve holding met een actieve dochtervennootschap. Daarbij werd het gunstregime niet zomaar toegepast op de volledige waarde van de holding, maar slechts op het gedeelte dat verband hield met de actieve dochtervennootschap.
Wie een holding gebruikt voor successieplanning, schenking of familiale overdracht, doet er dus goed aan om tijdig te bekijken of de structuur voldoende actief en verdedigbaar is.
Ik wil een expert spreken
Hoe activeer je je holding concreet?
Een holding activeren begint bij de vraag welke rol de holding vandaag speelt en welke rol ze in de toekomst moet opnemen. Daarna moet die rol ook juridisch, operationeel en administratief worden uitgewerkt.
Mogelijke acties zijn:
· managementovereenkomsten opstellen tussen de holding en haar dochtervennootschappen;
· bestuurdersmandaten formaliseren;
· strategische beslissingen documenteren in verslagen;
· managementfees correct berekenen en factureren;
· werkelijke prestaties aantonen met rapporten, notulen, e-mails of adviesdocumenten;
· voldoende middelen, kennis of personeel voorzien om de rol waar te maken;
· de btw-positie van de holding analyseren;
· de structuur herbekijken in functie van dividendstromen, financiering en familiale planning.
Het doel is niet om kunstmatig activiteit te creëren. Het doel is om de werkelijke rol van de holding duidelijk te maken en correct te organiseren. Als de holding effectief een coördinerende, strategische of ondersteunende functie heeft, moet dat ook blijken uit de documenten en de dagelijkse werking.
Ik wil een expert spreken
Wat moet je nu doen?
Heb je een holding of plan je er een op te richten? Dan is dit het moment om de structuur kritisch te bekijken. Een passieve holding is niet automatisch fiscaal misbruik, maar de lat ligt wel hoger dan vroeger. Je moet kunnen uitleggen waarom de holding bestaat, welke rol ze speelt en hoe die rol in de praktijk wordt ingevuld.
Stel jezelf minstens deze vragen:
· Heeft mijn holding een duidelijke zakelijke reden?
· Levert de holding echte diensten aan haar dochtervennootschappen?
· Worden die diensten correct gefactureerd?
· Zijn er voldoende bewijsstukken van de prestaties?
· Is de dividendstroom fiscaal verdedigbaar?
· Is de DBI-aftrek voldoende onderbouwd?
· Is de btw-positie van de holding correct?
· Is de structuur geschikt voor toekomstige verkoop, overdracht of successieplanning?
Holdings blijven nuttig, maar passieve holdings komen sneller in het vizier van de fiscus. Door je holding tijdig te activeren, verklein je het risico op discussies en versterk je je positie bij dividenden, btw-aftrek, overnames en familiale planning.
